Nghị viện Úc đã lên kế hoạch thảo luận về mức trần dành cho các hồ sơ kết hôn giữa người Úc và người nước ngoài. Kế hoạch này được đưa ra giữa những lo ngại rằng chính phủ đã sử dụng những hạn chế nhân tạo – và rất có thể là không đúng pháp luật – để hạn chế số lượng bạn đời của công dân Úc được phép vào nước Úc.
Nghị sĩ đảng Lao động Julian Hill đề xuất sẽ được tranh biện tại Nghị viện vào hôm nay (31/08/2020), với sự chú ý đổ dồn vào Thủ tướng Scott Morrison về việc đặt ra mức trần số lượng người nước ngoài được phép vào Úc để kế hôn với vị hôn phu/hôn thê, chồng/vợ hoặc bạn đời.
GIỚI HẠN SỐ LƯỢNG VISA = BẤT HỢP PHÁP?
Dữ liệu cho thấy, số lượng người bạn đời nước ngoài được cho phép vào Úc để kết hôn đã giảm và có dấu hiệu chững lại mặc dù Điều khoản 87 của bộ Luật Di Trú Úc nghiêm cấm việc giới hạn mức trần đối với visa kết hôn hoặc bảo lãnh con cái.
Chính phủ liên hiệp cũng đã cắt giảm số lượng di dân với thường trú xuống còn 160,000 – so với đỉnh điểm là 190,000 trong giai đoạn 2012 đến 2014.
LUẬT DI TRÚ NÓI GÌ?
Luật Di Trú Úc cũng nêu rõ, nếu như có quyết định về việc số lượng visa tối đa được cấp trong một năm tài chính, số lượng này sẽ không cản trở việc cấp visa cho một người nộp hồ sơ xin visa theo diện hết hôn, sống chung như vợ chồng, con phụ thuộc của công dân Úc hoặc thường trú nhân Úc. Phân tích một các đơn giản hơn là đối viện diện visa bảo lãnh con cái và kết hôn/đính hôn/sống chung là không có con số nhất định.
Theo các hồ sơ được công bố, “mức dự kiến” trong chính sách của Bộ Di Trú đã làm giảm mức người nước ngoài (những người có thể chứng minh được mối quan hệ với công dân hoặc thường trú nhân Úc) được phép vào Úc giảm xuống ít hơn 40,000 người, so với mức 50,000 trong 04 năm trước.
“Mỗi năm, chính phủ sẽ thông báo chính sách di trú ở mức dự kiến như một phần của ngân sách chính phủ”, trích từ hồ sơ được chuẩn bị bởi bộ phận chính sách gia đình của Bộ Di trú.
“Mức dự kiến không phải là “mức trần”.
Mức này chỉ là ngụ ý và dùng để đánh giá chương trình di trú trong năm để cho thấy những thay đổi trong nền kinh tế và nhu cầu xã hội”.
Tuy nhiên, mặc dù số lượng visa được cấp là 39,799 – đạt mức dự kiến – số lượng hồ sơ vị hôn phu/hôn thê (sẽ đăng ký kết hôn trong tương lai) bị tồn đọng tăng đến gần 90,000.
CÁC CẶP ĐÔI KHÔNG THỂ ĐẾN VỚI NHAU
Cô sinh viên ngành y té Jade Stevenson đến từ Melbourne đã kết hôn với chồng của mình, anh Tom – Công dân Anh hiện đang sống ở UAE – vào năm 2017. Cặp đôi này đã tốn $30,000 để chi trả chi phí cho đại diện di trú và làm visa, chuẩn bị giấy tờ, các chi phí di chuyển kể từ khi nộp hồ sơ vào 05/ 2018.
Hồ sơ của họ sau đó được gửi đến Beirut để xét nhưng Bộ Di Trú thông báo với đại diện di trú của họ theo tình hình năm nay, bao gồm ảnh hưởng của coronavirus và vụ nổ thảm khốc tại Beirut, sẽ kéo dài thời gian xét duyệt hồ sơ của họ.
“Việc này làm ảnh hưởng đến việc bắt đầu xây dựng gia đình và bắt đầu cuộc sống với nhau của chúng tôi tại Úc”, cô Stevenson, 32 tuổi, nói.
“Dựa vào chi phí tốn kém khi nộp hồ sơ, chúng tôi mong muốn thấy được thay đổi trong thủ tục xét duyệt hồ sơ để thể hiện sự minh bạch cao hơn và mở kênh liên lạc để người nộp đơn có thể tìm thêm thông tin về tiến triển của hồ sơ, để khiến hệ thống trở nên bình đẳng đối với tất cả các cặp đôi”.
VISA ‘VỊ HÔN PHU/HÔN THÊ’ TRONG THỜI KỲ COVID19
Bộ Di Trú cho biết thời gian xét duyệt hồ sơ dao động trong khoảng 20 đến 24 tháng để giải quyết 90% số lượng hồ sơ theo diện kết hôn trong trường hợp những cặp đôi này đã đăng ký kết hôn hoặc trong mối quan hệ ‘sống chung’ và có một người đang sinh sống ở nước ngoài.
Đối với những cặp đôi chỉ mới đính hôn chứ chưa đăng ký kết hôn, Bộ Di Trú nói rằng thời hạn xét duyệt 90% số lượng hồ sơ rơi vào khoảng 2,5 năm với mức phí $7,715 cho một bộ hồ sơ.
Nghị sĩ Hill cho biết chính phủ cần phải thừa nhận “mức trần dành cho visa kết hôn không đúng pháp luật” và việc họ chậm trễ ngày càng nhiều là rất “độc ác và không đúng pháp luật”.
“Gần 100,000 người Úc đang phải chịu đựng, sống hàng năm trời trong sự bất định, bị chia rẽ với người mình yêu thương. Đây là sự vi phạm các hệ giá trị và pháp luật của chúng ta”, ông Hill nói.
“Sự thất bại của Thủ tướng Morrison cần phải được xem xét kĩ lưỡng, nhưng một hiện tượng thường xảy ra trong thời gian gần đây là những nghị sĩ của ông ấy không có mặt trong buổi tranh biện, họ trốn trong văn phòng của mình và mong cho những rắc rối này qua mau”.
Bộ trưởng Bộ Dân Số Alan Tudge phát biểu rằng toàn bộ chương trình di trú đã bị tạm dừng vì ảnh hưởng của Covid19.
“Tuy nhiên, chúng ta sẽ cần phải từng bước mở cửa lại khi tình hình an toàn”, Bộ trưởng nói.
“Ngân sách được công bố vào tháng 10 năm 2020 sẽ thể hiện sự tiếp cận của chúng tôi”, ông Tudge nói.
Tờ Sydney Morning Herald và The Age trước đó đã tiết lộ rằng Bộ Di Trú đã thu hàng chục ngàn đô la từ những cặp đôi đã được cấp visa để vào Úc và kết hôn với bạn đời của họ trong thời hạn 09 tháng, rồi sau đó lại cấm tất cả những người nước ngoài vào Úc vì ảnh hưởng của Covid19.
Những cặp đôi lâm vào tình cảnh này có thời hạn đến tháng 11 trước khi visa của họ hết hạn và Bộ Di Trú từ chối trả lại tiền cho họ hoặc gia hạn visa cho đến khi những vị hôn phu/hôn thê này được phép quay trở lại Úc.
Cố Vấn Tạ Quang Huy
Fellow, Viện Di Trú Úc