Ngày 15/8/21 phiếm quân Taliban làm chủ tình hình tại Afghanistan sau 20 năm bị đánh bật ra khỏi thủ đô Kabul. Tưởng cũng nên nhắc lại sau vụ Sept 11,2001 Hoa Kỳ đã đánh sập chế độ Taliban vì chế độ này là hậu cứ nhóm khủng bố khủng bố al-Qaeda- Bin Laden. 20 năm trước, cựu TT Bush từng tuyên bố chấm dứt chế độ Hồi Giáo cực đoan Taliban. Mỹ dưới sự lãnh đạo của Biden, Hoa Kỳ một lần nữa thất bại ê chề khi Taliban nhẹ nhàng tiến vào thủ đô Kabul. Mặc dù Hoa Kỳ và đồng minh đã tốn hàng trăm tỉ đô cùng với hàng ngàn sinh mạng để giúp quốc gia này gia nhập gia đình dân chủ nhưng tất cả trở về con số không. Người dân Afghanistan có cảm thấy bị phản bội vì chính sách Hoa Kỳ áp dụng không thành công?
Hình ảnh chiếc trực thăng Chinook ‘vướt’ người bay trên nóc tòa đại sứ Mỹ tại Kabul đã được so sánh như chiếc trực thăng trên nóc tòa đại sứ Hoa Kỳ tại Sàigòn 46 năm về trước. Dư luận thế giới đưa ra hai hình ảnh để nhắc nhở và kết luận rằng bài học lịch sử đang được lặp lại. Thực ra giống nhau về hình thức nhưng bản chất 2 cuộc chiến khác nhau. Mỹ đến Afghanistan với mục đích diệt al-Qaeda và Bin Laden. Afghanistan chưa bao giờ có tự do dân chủ trong khi VNCH đã có tự do dân chủ, dù có Mỹ đến hay không VNCH vẫn chiến đấu cho tự do dân chủ của mình.
Rồi đây sẽ có nhiều tranh luận và quy kết trách nhiệm. Các nhà chính trị phương Tây cho rằng họ đã cố công du nhập nền Dân Chủ vào Afghanistan nhưng dân chúng đất nước này từ chối. Xuất phát từ văn hóa du mục, từng bộ tộc, người Afghanistan không có khái niệm tập trung quyền. Họ bị Taliban cai trị từ năm 1996 sau khi Nga triệt thoái. Một chế độ lấy tư tưởng Hồi Giáo cực đoan làm nền tảng cho mọi sinh hoạt chính trị văn hóa tôn giáo.
Đối với người Việt quốc gia điều đáng suy nghĩ và quan tâm nhất hiện nay là bức tranh của VNCH ngày 30/4/1975 lại trở về với cảnh đau thương chết chóc vì bị trả thù! Cuốn phim tháng Tư đen của người Việt lại một lần nữa, đang diễn ra tại Afghanistan dù có khác về nguyên nhân nhưng hậu quả của nó đối với người thua cuộc sẽ không khác là mấy.
Phiến quân Taliban không xe tăng súng cối, chỉ súng tay chân đất thế mà tái chiếm hầu hết lãnh thổ trong khi quân đội Afghanistan do Hoa Kỳ Hậu Thuẫn có đủ mọi thứ quân đội vũ khí và hậu thuẫn thế mà thua một cách dễ dàng. Mới đây cựu TT Trump phát biểu rằng: Lính Afghanistan không có động cơ để chiến đấu, họ chỉ đi lính vì tiền, ông thêm rằng ít có nơi nào mà lính được trả lương cao như tại Afghanistan. Cho nên khi Mỹ rút đi những thứ ấy thì còn gì để mà cầm súng. Hiện tại phi Trường Kabul vẫn được Mỹ và đồng minh kiểm soát. Điều này là cần thiết để giải cứu những ai mà Taliban có thể trả thù. Sự bất ngờ sụp đổ này một lần nữa nói lên chính sách của Hoa Kỳ bất khả thi tại một quốc gia có nền văn hóa ý thức khá phức tạp như Afghanistan.
Là người Việt Nam chúng ta không ngạc nhiên cho lắm vì kinh nghiệm đã trải qua. Không ai xây dựng và giữ một chính thể chính trị cho bạn nếu bạn không tự mình ý thức và lãnh trách nhiệm làm lấy. Sau thế chiến thứ II Mỹ có mặt và hậu thuẫn 2 quốc gia Nam Hàn và Nhật, cả 2 quốc gia này đã vươn lên và giầu mạnh không thua ai. Trong khi Mỹ đến với VNCH và ngày nay Afghanistan, đều thất bại để lại những vết thương không thể lành trong lòng dân tộc sở tại. Tại sao? Có lẽ sâu thẳm bên trong là sự ý thức trách nhiệm và dứt khoát chọn lựa của người dân bản xứ. VNCH ngoan cường trong chiến đấu vì tự do dân chủ nhưng không thiếu những thành phần đi hai hàng, xu hướng Tả và bị chủ nghĩa cs mê hoặc cho nên 20 năm dài chiến tranh tương tàn, Mỹ đã không còn kiên nhẫn phải bỏ chạy. Ngày nay Afghanistan cũng tương tự 20 năm dài nhưng vẫn là con số không. Thế bảo sao Mỹ không nản và bỏ chạy. Nên nhớ rằng người Nhật chỉ cần 10 năm họ từ một kẻ bị trọng thương trong chiến tranh II về mọi mặt đã vươn lên thành cường quốc kinh tế. Hàn quốc tuy chậm nhưng vẫn đạt những thành quả không thể chối cãi. VNCH bị lỡ chuyến tầu tự do dân chủ và bây giờ 46 sau, Afghanistan cùng chung số phận ấy. Nhưng cả VNCH lẫn Afghanistan đều cảm nhận một điều: bị phản bội!
Adelaide Tuần Báo
previous post