Những gì xảy ra tại Hoa kỳ sau cuộc bầu cử Tổng Thống ngày 3/11/2020 đang trở thành trò cười cho cả thế giới. Sự cười nhạo đau nhất đến từ các thể chế độc tài csTQ, Iran hay Nga. Họ không ngớt lời mỉa mai, bội nhọ một nền dân chủ lớn bậc nhất và mang danh là hải đăng và là chuẩn mục của thế giới tự do. Không trở thành trò cười cho thiên hạ mới là lạ, vì những tranh cãi, thậm chí gian lận phiếu bầu và sự phân hóa giữa hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa, bất chấp danh dự và tính trung thực là hậu quả của một phương thức bầu cử rất lỏng lẻo với thái độ hời hợt, thiếu hẳn tinh thần trách nhiệm khi không đặt quyền lợi quốc gia trên quyền lợi riêng.
Đi sâu vào bầu cử tại Mỹ, tuy việc chọn bầu Tổng Thống rất quan trọng cho vị thế Hoa Kỳ và xu hướng phát triển toàn cầu. Nhưng phương cách bầu phiếu của người dân thiếu tính cách nghiêm chỉnh và tinh thần trách nhiệm khi thi hành quyền được chọn người đại diện. Ở Mỹ đi bầu không bắt buộc, nghĩa là nếu không đi bầu cũng không sao. Danh sách cử tri xem ra hỗn tạp chứa nhiều khiếm khuyết, cụ thể có tiểu bang với hàng chục ngàn người đã chết vẫn trong danh sách cử tri! Năm nay còn cho phép bầu cử qua thư với lý do đại dịch và bầu sớm trước ngày qui định. Số danh bạ gửi đi không chắc đến đúng người nhận. Nếu kẻ gian với chủ đích có thể mua phiếu bầu từ những người không quan tâm bầu cử, cũng có thể gom nhặt những phiếu không có chủ nhân và dùng nó đi bầu cho mục đích riêng. Thậm chí một người có thể bầu nhiều lần qua thư và trực tiếp bầu etc… Nói tóm, hệ thống bầu cử tại Hoa Kỳ vốn đã lỏng lẻo, thì việc bầu qua thư càng lỏng lẻo hơn.
Trong khi tại Úc bầu cử là bắt buộc (compulsory), nếu đã là công dân mà không thi hành quyền được bỏ phiếu sẽ bị phạt hiện kim. Danh sách cử tri của Úc phản ánh tính chính xác, rõ ràng và cập nhật trước ngày bầu cử. Công dân phải trực tiếp đi bầu trừ những trường hợp đặc biệt, vẫn có thể bầu trước tại những nơi được qui định. Tại Úc không thể mua bán phiếu bầu hoặc tiếm danh người khác để đi bầu.
Phương thức bầu cử tại Hoa Kỳ không phản ánh ý thức trách nhiệm và bổn phận cần phải có. Nên nhớ rằng, cái hay và ưu việt của quyền tự do dân chủ luôn luôn phản ánh và thể hiện giữa quyền lợi và trách nhiệm: Nếu được quyền tự do chọn lãnh đạo của mình thì cần phải làm với tinh thần trách nhiệm cao vì lợi ích chung. Một khi tinh thần trách nhiệm được thực hành thì tính minh bạch, trong sáng và công bằng được thể hiện qua đa số. Do đó, việc chấp nhận kết quả cuối cùng là không khó và dễ dàng cùng tiến về tương lai.
Việc bỏ phiếu qua bưu điện tự nó không dẫn đến sự tiêu cực nhưng khi bị lợi dụng bởi những người có ý gian lận thì nó sẽ trở thành điểm yếu nhất trong phương thức của cuộc bầu cử mang tính chất hệ trọng như cuộc bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ.
Những con số thay đổi về tỉ lệ hơn-thua, một cách đột xuất, giữa hai đảng tại một số tiểu bang đang dấy lên nhiều nghi vấn về sự gian lận. Đảng Cộng Hòa với nhiều chứng cớ cho thấy gian lận phiếu bầu và việc kiểm phiếu. Nếu đảng Cộng Hòa khiếu nại qua tòa án, thì cần phải có bằng chứng cụ thể.
Cuộc bầu cử tại Hoa kỳ phía bị thua không chỉ là ông Trump mà chính là nền dân chủ Hoa Kỳ đang bị xâm thực và thoái hóa, nếu không có sự chấn chỉnh về luật bầu cử. Thật khó tưởng tượng một ‘siêu cường’ Hoa Kỳ, ‘đầu tầu’ của thế giới Tự Do đang đối diện với bức tranh ‘siêu vẹo’ về cách thức bầu cử, về tinh thần trách nhiệm công dân. Liệu Hoa Kỳ có vượt qua được cuộc khủng hoảng này, liệu dân chúng có hàn gắn những bất đồng, chấp nhận kết quả đa số và tiến về phía trước hay đây là dấu hiệu của sự rạn nứt mà phương cách bầu cử quá lỏng lẻo đã tạo ra? Liệu người dân xứ cờ Hoa có ý thức rằng Hoa Kỳ vẫn là hải đăng của thế giới Tự do, rất cần trong việc đối đầu với thế lực mới đang lên, đến từ thể chế độc tài csTQ mà lãnh tụ Tập Cận Bình không do người dân Trung Hoa bầu lên? Mong rằng nền dân chủ Hoa Kỳ không trở nên trò cười cho các nước độc tài.
Adelaide Tuần Báo